Tóm tắt nhanh (TL;DR)
- Cửa hàng mỹ phẩm cần sáu bảng: danh mục sản phẩm và biến thể, lô hàng kèm hạn dùng, hàng dùng thử và mẫu tặng, sổ bán hàng, khách hàng kèm nhắc mua lại, nhân viên kèm hoa hồng. Thiếu bảng nào cũng sinh một kiểu thất thoát riêng.
- Khác cửa hàng thường ở ba điểm: một sản phẩm có nhiều dung tích và nhiều lô, hàng mở nắp để dùng thử vẫn là hàng có giá trị, và người bán phải tư vấn theo tình trạng da nên thông tin khách đắt hơn một mã đơn hàng.
- Bốn công thức đủ dùng cho phần lớn việc: SUMIFS để cộng doanh số theo nhân viên và theo ngày, COUNTIFS để đếm số lô còn hàng, phép trừ với TODAY để biết còn bao nhiêu ngày, XLOOKUP để lấy giá và tên từ bảng danh mục.
- Excel đủ sức cho một cửa hàng tới khoảng vài nghìn dòng bán mỗi tháng. Quá mốc đó, dấu hiệu dừng không phải file chậm mà là ba người cùng sửa một file, sửa xong không biết ai sửa, và số tồn lệch với thực tế quá một buổi kiểm kê.
- Bảng kiểm mười phút mỗi tuần gồm sáu dòng: đối chiếu tiền mặt với sổ bán, kiểm danh sách lô sắp hết hạn, đếm hàng dùng thử đang mở, xem khách đã tới hạn nhắc, so giá nhập mới nhất, và rà các mã đã ngừng bán.

Sáu bảng nối nhau bằng mã: danh mục, lô hàng, hàng dùng thử, sổ bán, khách hàng, nhân viên.
Quản lý cửa hàng mỹ phẩm bằng Excel là gì?
Quản lý cửa hàng mỹ phẩm bằng Excel là dựng một file gồm sáu bảng nối với nhau bằng mã, thay cho việc ghi sổ giấy và nhớ trong đầu. Bảng danh mục giữ mã sản phẩm, dung tích và giá. Bảng lô giữ số lô, hạn dùng và số lượng nhập. Bảng bán hàng ghi từng món bán ra theo mã. Ba bảng còn lại giữ hàng dùng thử, thông tin khách và hoa hồng nhân viên.
Cách làm này phù hợp với cửa hàng một điểm bán, dưới chục nghìn giao dịch một năm, có một tới ba người cùng nhập liệu. Nó không phù hợp với chuỗi nhiều điểm bán cùng lúc, vì lúc đó vấn đề không còn là công thức mà là hai người ở hai nơi sửa cùng một con số.
Điểm dễ hiểu sai: file quản lý cửa hàng mỹ phẩm không phải bản sao của file quản lý kho. Kho chỉ cần biết có bao nhiêu món. Cửa hàng mỹ phẩm còn phải biết món đó thuộc lô nào, hạn tới đâu, đã mở nắp chưa, và ai đã tư vấn cho khách mua nó. Bốn câu hỏi đó nằm ở bốn bảng khác nhau.
Vì sao cửa hàng mỹ phẩm khó quản hơn cửa hàng thường
Một cửa hàng tạp hoá bán cùng một chai nước mắm ở mọi lần nhập. Một cửa hàng mỹ phẩm thì không. Cùng một hộp kem dưỡng 50 ml có thể tới từ ba lô khác nhau, ba ngày sản xuất khác nhau, và giá nhập khác nhau. Khách hỏi "còn loại này không" thì câu trả lời đúng phải là "còn, lô sản xuất tháng 6, hạn tháng 6 năm sau", không phải "còn".
Ba đặc thù dưới đây giải thích vì sao sáu bảng là mức tối thiểu chứ không phải làm cho đẹp sổ sách.
Thứ nhất, biến thể nhân số dòng lên nhanh. Một dòng sản phẩm của thương hiệu thường có nhiều dung tích: 30 ml, 50 ml, 100 ml. Mỗi dung tích là một mã riêng vì giá khác và tồn khác. Một cửa hàng 300 mã sản phẩm có thể lên tới 800 mã bán thực tế. Nếu đặt mã theo tên tự do, hai nhân viên sẽ gõ hai kiểu, và tới lúc cộng doanh số thì không cộng được.
Thứ hai, hàng dùng thử vẫn là hàng có tiền. Hộp tester đặt ở quầy có giá nhập thật, nằm trong tồn kho thật, nhưng không bán được. Nếu chỉ có một bảng tồn duy nhất, tester bị trừ vào tồn bán và cuối tháng bạn tưởng mất hàng. Ngược lại, nếu không ghi gì, tester bị mở hết mà không ai biết đã mở bao nhiêu, mở từ bao giờ.
Thứ ba, thông tin khách là tài sản, không phải ghi chú. Mỹ phẩm là ngành mua lặp lại theo chu kỳ dùng hết sản phẩm. Một khách mua sữa rửa mặt 150 ml thường quay lại sau khoảng hai tới ba tháng. Không ghi ngày mua gần nhất thì không có cách nào nhắc đúng lúc. Nhắc sớm quá thì phiền, nhắc muộn quá thì khách đã mua chỗ khác.
Về quy mô thị trường, số liệu để tham chiếu: thị trường làm đẹp và chăm sóc cá nhân Việt Nam ước đạt khoảng 2,74 tỷ USD trong năm 2025, với mức tăng bình quân khoảng 3,3% mỗi năm tới 2029 (Nguồn: Statista). Riêng doanh số ngành hàng làm đẹp trên bốn sàn thương mại điện tử lớn đạt khoảng 74.500 tỷ đồng trong năm 2025, đứng đầu toàn sàn (Nguồn: Metric). Nghĩa là phần lớn giao dịch đang chạy qua kênh online, và cửa hàng vật lý phải giữ được khách bằng tư vấn và trải nghiệm — hai thứ đều cần dữ liệu khách đủ tốt.
Sáu bảng lõi của file quản lý
Sáu bảng dưới đây là mức tối thiểu. Mỗi bảng đặt trên một sheet riêng, đặt tên sheet không dấu, không khoảng trắng: DanhMuc, LoHang, DungThu, SoBan, KhachHang, NhanVien. Tên không dấu để công thức không phải bọc nháy đơn và để người mới mở file không gõ sai.
Nguyên tắc chung cho cả sáu bảng: dòng đầu là tiêu đề, không gộp ô, không tô màu xen kẽ bằng tay, không chèn dòng trống giữa dữ liệu. Một file 800 dòng mà có dòng trống ở giữa thì công thức dạng cả cột đếm sai và bảng tổng hợp bỏ sót phần phía dưới.

Mỗi lô hàng là một tầng riêng: cùng một mã sản phẩm có thể tới từ nhiều lô và nhiều hạn dùng khác nhau.
Bảng 1 — Danh mục sản phẩm và biến thể
Đây là bảng gốc. Mọi bảng khác tra về đây để lấy tên và giá. Mã sản phẩm phải do bạn tự đặt, không lấy mã nhà cung cấp, vì nhà cung cấp đổi mã khi đổi bao bì.
📊 Bảng: Danh mục sản phẩm và biến thể
| Cột | Kiểu dữ liệu | Ví dụ | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Ma_SP | Chữ, không dấu | KEM-DUONG-50 | Khoá chính, không đổi sau khi dùng |
| Ten_SP | Chữ | Kem dưỡng ẩm ban đêm | Tên đủ để nhân viên đọc cho khách |
| Thuong_hieu | Chữ | (tên thương hiệu) | Dùng để lọc theo hãng |
| Nhom | Chữ | Chăm sóc da | Nhóm hàng, không quá 6 giá trị |
| Dung_tich | Số | 50 | Đơn vị ml hoặc g, ghi ở cột riêng |
| Don_vi | Chữ | ml | ml, g, miếng |
| Gia_niem_yet | Số | 450000 | Giá in trên bao bì |
| Gia_ban | Số | 405000 | Giá bán thực tế sau chiết khấu |
| Gia_nhap_gan_nhat | Số | 235000 | Cập nhật mỗi lần nhập |
| Trang_thai | Chữ | Đang bán | Đang bán, Ngừng bán, Hết hàng |
Hai cột dễ bị bỏ nhất là Gia_nhap_gan_nhat và Trang_thai. Không có giá nhập thì không tính được lãi gộp thật, chỉ tính được doanh số. Không có trạng thái thì mã đã ngừng bán vẫn nằm trong danh mục và vẫn hiện ra khi nhân viên tra.
Cách đặt mã: viết tắt nhóm hàng, gạch nối, dung tích. SERUM-B5-30, KEM-DUONG-50, SON-LI-3G. Không dùng dấu tiếng Việt trong mã. Không dùng số thứ tự thuần (SP001) vì ba tháng sau không ai nhớ SP001 là gì.
Khi một sản phẩm đổi bao bì nhưng công thức giữ nguyên, tạo mã mới và ghi mã cũ vào cột Trang_thai là "Ngừng bán". Không sửa mã cũ, vì sổ bán hàng cũ vẫn trỏ về mã đó.
Bảng 2 — Lô hàng và hạn sử dụng
Đây là bảng phân biệt cửa hàng mỹ phẩm với cửa hàng thường. Một mã sản phẩm có thể có nhiều dòng trong bảng này, mỗi dòng là một lô nhập.
📊 Bảng: Lô hàng và hạn sử dụng
| Cột | Kiểu dữ liệu | Ví dụ | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Ma_lo | Chữ | L2406-A | Mã lô in trên bao bì hoặc do bạn đặt |
| Ma_SP | Chữ | KEM-DUONG-50 | Trỏ về bảng danh mục |
| NSX | Ngày | 15/06/2026 | Ngày sản xuất |
| HSD | Ngày | 15/06/2029 | Hạn sử dụng |
| So_luong_nhap | Số | 24 | Số nhập của lô này |
| So_luong_con | Số | 7 | Cập nhật theo kiểm kê hoặc theo sổ bán |
| Gia_nhap | Số | 235000 | Giá nhập của riêng lô này |
| Nha_cung_cap | Chữ | (tên nhà cung cấp) | Để đối chiếu công nợ |
| Trang_thai_lo | Chữ | Con | Con, Het, Qua_han |
| Ghi_chu | Chữ | Lô khuyến mãi | Ghi khi có chương trình |
| Con_lai | Số | Công thức | Số ngày còn lại, cột phụ |
Vì sao phải tách lô khỏi sản phẩm: khi khách phản hồi một sản phẩm bị lỗi, câu hỏi đầu tiên của nhà phân phối là "lô nào". Nếu file không có cột lô, bạn không trả lời được và phải chịu toàn bộ trách nhiệm.
Thông tin lô và hạn dùng không phải thứ tuỳ chọn. Nhãn mỹ phẩm lưu thông tại Việt Nam bắt buộc thể hiện định lượng, thành phần, số lô sản xuất, ngày sản xuất hoặc hạn sử dụng; với sản phẩm có độ ổn định dưới 30 tháng thì bắt buộc ghi ngày hết hạn (Nguồn: Nghị định 43/2017/NĐ-CP, Phụ lục I). Hạn dùng được hiểu là mốc thời gian ấn định cho một lô, sau mốc đó sản phẩm không được phép lưu thông, sử dụng (Nguồn: Thông tư 06/2011/TT-BYT). Nghĩa là số lô và hạn dùng đã có sẵn trên bao bì; việc của bạn chỉ là chép vào file đúng một lần lúc nhập.
Cách tính ngày còn lại, đặt ở cột phụ Con_lai:
=D2-TODAY()
Ô định dạng là Number, không để Date. Kết quả là số ngày còn lại, có thể âm nếu đã quá hạn. Âm là dấu hiệu phải xử lý ngay, không phải lỗi công thức.
Cách dựng cảnh báo tự động theo ba mức, tô màu và lọc nhanh, đã viết đủ trong bài quản lý mỹ phẩm hết hạn bằng Excel. Bài đó đi sâu vào quy tắc bán hàng hết hạn trước; ở đây chỉ cần nhớ một câu: bảng lô là nơi duy nhất được phép nói "còn hàng", mọi bảng khác chỉ nói "đã bán".
Bảng 3 — Hàng dùng thử và mẫu tặng
Bảng này thường bị bỏ qua nhất và cũng là chỗ rò tiền âm thầm. Hàng dùng thử gồm ba loại khác nhau, phải ghi khác nhau.
📊 Bảng: Hàng dùng thử và mẫu tặng
| Cột | Kiểu dữ liệu | Ví dụ | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Ma_dung_thu | Chữ | DT-KEM-DUONG-01 | Mã riêng của hộp dùng thử |
| Ma_SP_goc | Chữ | KEM-DUONG-50 | Sản phẩm bán tương ứng |
| Ma_lo | Chữ | L2406-A | Lô mà hộp dùng thử lấy ra |
| Loai | Chữ | Tester quầy | Tester quầy, Mẫu tặng, Dùng thử tại chỗ |
| Vi_tri | Chữ | Quầy 1 | Quầy hoặc kệ đặt hộp |
| Ngay_mo | Ngày | 02/10/2026 | Ngày mở nắp |
| So_ngay_dung | Số | 90 | Số ngày dùng được sau khi mở |
| Han_sau_mo | Ngày | 31/12/2026 | Ngày mở cộng số ngày dùng |
| Ma_khach_nhan | Chữ | KH-0123 | Chỉ điền với mẫu tặng |
| Trang_thai | Chữ | Đang dùng | Đang dùng, Đã hết, Đã bỏ |
Điểm cần hiểu: hạn dùng in trên bao bì chỉ đúng khi sản phẩm còn niêm phong. Sau khi mở nắp, hạn dùng tính lại từ ngày mở. Vì vậy Han_sau_mo phải là công thức, không phải số gõ tay:
=F2+G2
Với mẫu tặng, điền mã khách vào cột Ma_khach_nhan. Không điền thì không biết mẫu đã đi đâu, và tới lúc nhà phân phối hỏi "đã phát bao nhiêu mẫu" thì không có số.
Một quy tắc vận hành đi kèm bảng này: mỗi hộp tester chỉ dùng cho một sản phẩm, không đổ sang hộp khác. Đổ sang là cách nhanh nhất để mất dấu lô và mất luôn khả năng đối chiếu với nhà phân phối.
Bảng 4 — Sổ bán hàng
Đây là bảng dài nhất và lớn nhanh nhất. Mỗi dòng là một món trong một đơn, không phải một đơn. Một khách mua ba món là ba dòng, cùng mã đơn.
📊 Bảng: Sổ bán hàng
| Cột | Kiểu dữ liệu | Ví dụ | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Ma_don | Chữ | DH-2610-014 | Mã đơn, gộp nhiều dòng cùng mã |
| Ngay | Ngày | 18/10/2026 | Ngày bán |
| Kenh | Chữ | Tại quầy | Tại quầy, Facebook, Shopee, TikTok |
| Ma_SP | Chữ | KEM-DUONG-50 | Trỏ về danh mục |
| Ma_lo | Chữ | L2406-A | Lô đã bán, để truy xuất |
| So_luong | Số | 1 | Số món |
| Don_gia | Số | 405000 | Giá bán thực tế của dòng này |
| Chiet_khau | Số | 0.05 | Tỷ lệ, không ghi số tiền |
| Thanh_tien | Số | 384750 | Công thức, không gõ tay |
| Phi_san | Số | 0 | Phí sàn của dòng này, để trống nếu bán tại quầy |
| Ma_khach | Chữ | KH-0123 | Để trống nếu khách không để lại thông tin |
| Ma_NV | Chữ | NV-02 | Người bán, dùng tính hoa hồng |
| Hinh_thuc_tt | Chữ | Chuyển khoản | Tiền mặt, Chuyển khoản, Ví, Thẻ |
| Loai_dong | Chữ | Bán | Bán hoặc Trả |
| Thang | Chữ | 2026-10 | Công thức, dùng để cộng theo tháng |
Công thức Thanh_tien:
=F2*G2*(1-H2)
Ghi chiết khấu theo tỷ lệ thay vì trừ thẳng vào đơn giá giúp tính ngược lại được giá niêm yết khi cần đối chiếu với giá công bố.
Cột Ma_lo là cột nhiều người bỏ. Bỏ nó thì bảng lô chỉ còn là danh sách nhập, không đối chiếu được với bán. Giữ nó thì trả lời được câu "lô tháng 6 còn 7 hộp, đã bán 17 hộp, khớp chưa".
Cột Thang là công thức, không gõ tay:
=TEXT(B2,"yyyy-mm")
Với cửa hàng bán thêm qua sàn, điền cột Phi_san để ghi phí sàn theo đơn. Không tách phí sàn thì doanh số đẹp mà lãi sai. Cách xử lý nhiều kênh cùng lúc đã bàn kỹ ở bài quản lý cửa hàng điện thoại bằng Excel; phần nguyên tắc dùng lại được cho mỹ phẩm.
Bảng 5 — Khách hàng và nhắc mua lại
Bảng này quyết định doanh thu lặp lại. Nó không cần nhiều cột, nhưng cột nào có thì phải dùng.
📊 Bảng: Khách hàng và nhắc mua lại
| Cột | Kiểu dữ liệu | Ví dụ | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Ma_khach | Chữ | KH-0123 | Khoá chính |
| Ten | Chữ | (tên khách) | Chỉ ghi khi khách đồng ý |
| So_dien_thoai | Chữ | (số liên hệ) | Định dạng Text, không để Number |
| Loai_da | Chữ | Da dầu | Da khô, Da dầu, Da hỗn hợp, Da nhạy cảm |
| Van_de_dang_quan_tam | Chữ | Mụn ẩn | Ghi theo lời khách, không chẩn đoán |
| San_pham_dang_dung | Chữ | SERUM-B5-30 | Mã sản phẩm, cách nhau bằng dấu phẩy |
| Ngay_mua_gan_nhat | Ngày | 12/10/2026 | Cập nhật tự động từ sổ bán |
| Chu_ky_du_kien | Số | 75 | Số ngày dùng hết một hộp |
| Ngay_nhac_lai | Ngày | 26/12/2026 | Ngày mua cộng chu kỳ |
| Kenh_lien_lac | Chữ | Zalo | Kênh khách đồng ý nhận |
| Ghi_chu | Chữ | Không dùng hương liệu | Thông tin khách tự nói |
Hai cột Loai_da và Van_de_dang_quan_tam phải ghi theo lời khách, không ghi kết luận của nhân viên. Ghi "da dầu" khi khách chỉ nói "mặt em bóng" là tự thêm thông tin không có. Với sản phẩm liên quan tới da, ghi sai còn nguy hiểm hơn ghi thiếu.
Công thức cập nhật ngày mua gần nhất từ sổ bán:
=MAXIFS(SoBan!B:B,SoBan!K:K,A2)
Nếu máy chưa có MAXIFS, dùng =SUMPRODUCT(MAX((SoBan!K:K=A2)*SoBan!B:B)). Cách thứ hai chậm hơn trên file lớn nhưng chạy được trên mọi phiên bản.
Công thức ngày nhắc lại:
=G2+H2
Cách dựng chương trình tích điểm và ba mô hình thẻ khách hàng cho shop nhỏ đã có trong bài chương trình khách hàng thân thiết cho shop nhỏ. Với cửa hàng mỹ phẩm, phần đáng tiền hơn tích điểm là nhắc đúng chu kỳ mua lại — bài chăm sóc khách hàng cũ quay lại mua có sẵn sáu kịch bản nhắn tin theo mốc thời gian.
Bảng 6 — Nhân viên và hoa hồng
Bảng này nhỏ nhưng phải chốt luật trước khi bán, không chốt sau khi đã có doanh số.
📊 Bảng: Nhân viên và hoa hồng
| Cột | Kiểu dữ liệu | Ví dụ | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Ma_NV | Chữ | NV-02 | Khoá chính |
| Ten_NV | Chữ | (tên nhân viên) | |
| Vai_tro | Chữ | Bán hàng | Bán hàng, Quản lý ca, Kho |
| Ty_le_hoa_hong | Số | 0.03 | Tỷ lệ trên doanh số cá nhân |
| Doanh_so_thang | Số | Công thức | Cộng từ sổ bán |
| Hoa_hong | Số | Công thức | Doanh số nhân tỷ lệ |
| Thuong_nong | Số | 500000 | Thưởng theo mốc, ghi tay |
| Ghi_chu | Chữ | Phụ trách quầy 1 |
Công thức doanh số theo tháng, cộng từ sổ bán và chỉ lấy dòng bán (không lấy dòng trả):
=SUMIFS(SoBan!I:I,SoBan!L:L,A2,SoBan!O:O,TEXT(TODAY(),"yyyy-mm"),SoBan!N:N,"Bán")
Công thức này dựa vào cột Thang đã dựng ở bảng bán hàng, nên không cần điều kiện so sánh ngày. Nếu chưa có cột Thang, cộng thẳng theo ngày sẽ phải viết điều kiện khoảng ngày, dài hơn và dễ sai dấu phân cách.
Hoa hồng:
=E2*D2
Một lỗi hay gặp: tính hoa hồng trên doanh số gồm cả tiền hàng đổi trả. Phải trừ đổi trả trước khi tính. Nếu sổ bán có cột Loai_dong với hai giá trị "Bán" và "Trả", thêm điều kiện đó vào SUMIFS là xong.
Bốn công thức dùng nhiều nhất
Không cần biết nhiều hàm. Bốn hàm dưới đây phủ gần hết việc của một cửa hàng.

Bốn hàm phủ gần hết việc của một cửa hàng: cộng theo điều kiện, đếm theo điều kiện, trừ ngày, tra bảng.
SUMIFS — cộng theo điều kiện. Dùng để tính doanh số theo nhân viên, theo ngày, theo kênh, theo nhóm hàng. Cú pháp: vùng cần cộng trước, rồi từng cặp vùng điều kiện và giá trị điều kiện.
=SUMIFS(SoBan!I:I,SoBan!C:C,A2,SoBan!D:D,B1)
COUNTIFS — đếm theo điều kiện. Dùng để đếm số lô còn hàng của một mã, đếm số đơn trong ngày, đếm số khách mua lần đầu.
=COUNTIFS(LoHang!B:B,A2,LoHang!I:I,"Con")
Phép trừ với TODAY — tuổi của một mốc. Dùng cho số ngày còn lại tới hạn dùng, số ngày kể từ lần mua cuối, số ngày hàng nằm kho. Không cần hàm đặc biệt, chỉ cần trừ hai ngày và định dạng ô kết quả là Number.
=TODAY()-G2
XLOOKUP — lấy thông tin từ bảng khác. Dùng để lấy tên sản phẩm từ mã, lấy giá bán, lấy hạn dùng của lô. Nếu máy dùng bản Excel cũ không có XLOOKUP, thay bằng VLOOKUP với cùng tham số đầu.
=XLOOKUP(A2,DanhMuc!A:A,DanhMuc!B:B,"Không có mã")
Cột kết quả đổi theo thứ cần lấy: cột B là tên sản phẩm, cột H là giá bán, cột J là trạng thái. Ba cột này nằm cùng một bảng nên chỉ cần đổi một chữ trong công thức.
Với phân loại trạng thái hạn dùng, đừng viết chuỗi điều kiện lồng nhau. Dựng một bảng tra nhỏ bốn dòng, sắp xếp theo số ngày tăng dần, rồi tra gần đúng:
📊 Bảng: Phân loại hạn dùng theo số ngày còn lại
| Số ngày còn lại (từ) | Trạng thái | Việc phải làm |
|---|---|---|
| -99999 | Quá hạn | Ngừng bán, tách khỏi kệ, ghi nhận |
| 1 | Sắp hết hạn | Đưa lên kệ trước, cân nhắc khuyến mãi |
| 31 | Bình thường | Bán theo thứ tự |
| 91 | Mới | Để sau |
=XLOOKUP(K2,BangTra!A:A,BangTra!B:B,,-1)
Tham số cuối là -1, nghĩa là tìm giá trị lớn nhất không vượt quá số đang tra. Dòng đầu ghi -99999 để hứng mọi lô đã quá hạn; thiếu dòng đó thì lô quá hạn trả về ô trống và bị bỏ qua đúng lúc cần thấy nhất. Cách này giữ công thức ngắn, sửa ngưỡng chỉ cần sửa bảng tra.
Quy trình năm bước cuối ngày
File tốt mà quy trình sai thì số vẫn lệch. Năm bước dưới đây làm trong khoảng mười lăm phút, chốt trước khi đóng cửa.
Bước 1 — Chốt sổ bán trong ngày. Mọi đơn phát sinh trong ngày phải vào sổ trước khi đóng két. Đơn nào chưa ghi thì ghi ngay, không để sáng hôm sau. Lý do: sáng hôm sau sẽ có người nhớ sai.
Bước 2 — Đối chiếu tiền. Cộng cột Thanh_tien theo Hinh_thuc_tt trong ngày, so với tiền mặt trong két và số dư ví. Lệch thì tìm tới từng đơn, không ghi bù một dòng "chênh lệch".
Bước 3 — Cập nhật tồn. Trừ số lượng đã bán khỏi So_luong_con của đúng lô đã bán. Nếu bước này làm tay, phải làm ngay trong ngày; để ba ngày thì không nhớ nổi lô nào.
Bước 4 — Ghi hàng dùng thử đã mở. Hộp nào mở trong ngày thì ghi Ngay_mo. Đây là bước dễ bỏ nhất và cũng là bước khiến bảng dùng thử có giá trị hay chỉ là danh sách trang trí.
Bước 5 — Xem ba cảnh báo. Lọc bảng lô theo Con_lai âm hoặc dưới 31 ngày. Lọc bảng khách theo Ngay_nhac_lai đã tới. Lọc bảng dùng thử theo Han_sau_mo đã qua. Ba lần lọc mất chưa tới một phút.
Sáu lỗi hay gặp khi quản lý cửa hàng mỹ phẩm bằng Excel
Lỗi 1 — Dùng một bảng cho cả danh mục và tồn. Sản phẩm chưa nhập bao giờ vẫn nằm chung với sản phẩm đang có tồn. Hệ quả: đếm số mã đang bán bị sai, và mỗi lần nhập hàng phải sửa lại dòng cũ, làm mất lịch sử giá.
Lỗi 2 — Không ghi mã lô trong sổ bán. Đã nói ở trên nhưng đáng nhắc lại vì đây là lỗi phổ biến nhất. Không có mã lô trong sổ bán thì không truy xuất được khi có phản hồi chất lượng.
Lỗi 3 — Tính hạn dùng từ ngày mở bằng tay. Mỗi hộp mở một ngày khác nhau, gõ tay sẽ sai. Dùng công thức, và đặt định dạng ngày cho cột kết quả.
Lỗi 4 — Ghi số điện thoại vào ô Number. Excel bỏ số 0 ở đầu và đôi khi đổi thành ký hiệu khoa học. Định dạng cột là Text trước khi nhập, hoặc gõ dấu nháy đơn ở đầu.
Lỗi 5 — Trộn đơn vị tiền và đơn vị số lượng trong một cột. Có người ghi "24 hộp" vào cột số lượng. Khi đó SUMIFS trả về 0 và rất khó tìm nguyên nhân. Cột số lượng chỉ chứa số.
Lỗi 6 — Không khoá ô tiêu đề. Chọn dòng tiêu đề, bật Freeze Panes. File 800 dòng mà không khoá thì cuộn xuống là mất dấu cột, người nhập sẽ ghi lệch cột.
Những dấu hiệu file Excel đã tới hạn
Excel làm được nhiều hơn người ta tưởng, nhưng có mốc. Dưới đây là bốn dấu hiệu cho biết nên tính tới chuyện khác, kèm cách xử lý rẻ nhất trước khi nghĩ tới phần mềm.
Dấu hiệu 1 — Hai người cùng mở và cùng sửa. Nếu file nằm trên máy một người và người khác phải copy ra copy vào, bạn đang có hai phiên bản sự thật. Cách rẻ nhất: đưa file lên một thư mục dùng chung và chốt luật "ai nhập dòng nào ghi tên mình". Nếu vẫn lệch, đó là lúc cần một công cụ có phân quyền.
Dấu hiệu 2 — Một tháng có hơn khoảng ba nghìn dòng bán. Với file vài chục nghìn dòng, công thức mảng bắt đầu chậm rõ rệt, đặc biệt trên máy văn phòng cấu hình thấp. Cách xử lý tạm: chuyển sang bảng Excel (Ctrl+T), bỏ công thức toàn cột, chỉ tính trong vùng dữ liệu.
Dấu hiệu 3 — Số tồn lệch với kiểm kê quá một buổi. Nếu mỗi lần kiểm kê đều lệch và phải mất nửa ngày để tìm, vấn đề không phải công thức mà là quy trình nhập. Sửa quy trình trước, đừng mua phần mềm để che lỗi quy trình.
Dấu hiệu 4 — Cần xem số trên điện thoại khi không ở cửa hàng. Excel trên điện thoại dùng được nhưng thao tác lọc và nhập rất vụng. Nếu nhu cầu là xem doanh số và tồn mỗi tối, một bảng tổng hợp đọc qua web sẽ gọn hơn nhiều.
Về chi phí, bài chi phí thực sự khi dùng Excel quản lý đã bóc phần thời gian nhập liệu và phần sửa sai — hai khoản không hiện trên hoá đơn nhưng thường lớn hơn tiền mua công cụ. Với cửa hàng có thêm quầy thứ hai, bài quản lý cửa hàng vật liệu xây dựng bằng Excel có phần bàn về giới hạn số điểm bán, nguyên tắc dùng lại được dù khác ngành.
Riêng phần kho, nếu hàng của bạn đã có mã vạch in sẵn từ nhà sản xuất, việc quét mã để nhập và xuất sẽ giảm được khá nhiều thao tác. Bài quản lý kho theo mã vạch bằng Excel nói rõ làm được tới đâu và khi nào cần đầu đọc chuyên dụng.
Bảng kiểm mười phút mỗi tuần
In bảng này dán ở chỗ nhập liệu. Mỗi ô là một việc, không phải một câu hỏi.
📊 Bảng: Bảng kiểm mười phút mỗi tuần
| Việc | Cách kiểm | Đạt khi |
|---|---|---|
| Đối chiếu tiền tuần | Cộng sổ bán theo tuần, so với tiền nộp | Lệch bằng 0, hoặc đã tìm ra từng đơn lệch |
| Kiểm lô sắp hết hạn | Lọc cột Con_lai dưới 31 | Danh sách đã có người xử lý từng dòng |
| Kiểm hàng dùng thử | Đếm hộp đang ở trạng thái Đang dùng | Khớp với số hộp thực tế trên quầy |
| Xem khách tới hạn nhắc | Lọc Ngay_nhac_lai đã qua | Mỗi khách có một hành động: nhắn, gọi, hoặc bỏ qua có lý do |
| So giá nhập mới nhất | Xem ba mã có giá nhập thay đổi nhiều nhất | Đã cập nhật giá bán hoặc đã quyết giữ giá |
| Kiểm mã ngừng bán | Đếm dòng Trang_thai là Ngừng bán | Không còn mã ngừng bán xuất hiện trong sổ bán tuần |
Sáu dòng, mỗi dòng khoảng một phút; cộng thêm thời gian xử lý vài việc phát sinh, cả lượt kiểm gói trong khoảng mười phút. Đây là khoản đầu tư rẻ nhất và hay bị bỏ nhất.
Câu hỏi thường gặp
Cửa hàng mỹ phẩm nhỏ có cần tách bảng lô và hạn dùng không?
Cần, kể cả khi chỉ có một nhà cung cấp. Lý do không phải để đẹp sổ mà để trả lời được hai câu: lô này còn bao nhiêu, và sản phẩm này bán cho khách nào. Nếu chỉ bán hàng nhập trong tháng và bán hết trong tháng, bạn có thể gộp lô vào dòng nhập, nhưng vẫn phải giữ cột ngày sản xuất và hạn dùng.
Nên đặt mã sản phẩm theo tên thương hiệu hay theo nhóm hàng?
Theo nhóm hàng trước, thương hiệu sau. Mã dạng SERUM-B5-30 dễ đọc hơn BRANDX-SERUM-30 khi bạn cần lọc nhanh theo nhóm để xem nhóm nào bán chạy. Tên thương hiệu đã có cột riêng, không cần nhét vào mã.
File Excel bao nhiêu dòng thì bắt đầu chậm?
Không có con số chung vì còn phụ thuộc số công thức. Với file chỉ có dữ liệu và vài công thức SUMIFS, vài chục nghìn dòng vẫn chạy bình thường. Với file có công thức mảng toàn cột, vài nghìn dòng đã chậm. Dấu hiệu thực tế: bấm một ô mà phải chờ mới thấy kết quả.
Có nên ghi thông tin tình trạng da của khách vào file?
Chỉ ghi khi khách tự nói và đồng ý lưu. Ghi theo lời khách, không ghi kết luận của nhân viên. Với sản phẩm dùng trên da, một dòng ghi sai có thể khiến lần tư vấn sau đi sai hướng. Nếu khách không muốn để lại, vẫn bán bình thường, chỉ là không có dữ liệu nhắc mua lại.
Bán qua Shopee và TikTok Shop thì ghi vào cùng sổ bán không?
Ghi cùng một sổ, khác cột Kenh. Một sổ giúp tính tổng doanh số và tổng tồn dễ hơn. Nhưng phải thêm cột phí sàn và cột trạng thái đơn, vì đơn sàn có thể huỷ sau khi đã ghi. Cách đồng bộ tồn giữa online và offline đã bàn trong bài quản lý hàng ký gửi bằng Excel ở phần đối chiếu số lượng.
Làm sao biết nhân viên nhập đúng hay nhập ẩu?
Đối chiếu chéo ba con số mỗi tuần: số đơn trong sổ, số đơn trên máy tính tiền, và số tiền đã nộp. Ba con số khớp nhau thì phần nhập đúng. Ngoài ra đặt quy tắc mỗi dòng bán phải có mã nhân viên; dòng nào để trống là dòng chưa chịu trách nhiệm.
Khi nào nên chuyển từ Excel sang phần mềm web riêng?
Khi có ít nhất hai trong bốn dấu hiệu ở mục trên, và khi chi phí thời gian sửa sai mỗi tháng lớn hơn chi phí vận hành một công cụ. Với một cửa hàng, mức phí vận hành của một phần mềm web riêng thường nằm trong khoảng một tới ba triệu đồng mỗi tháng; còn số tiền làm ban đầu tuỳ phạm vi, thường từ ba mươi triệu đồng trở lên. Đừng chuyển chỉ vì file trông thủ công — chuyển khi số liệu nói việc nhập tay đang làm bạn mất tiền thật.
Nhân viên nghỉ thì file giao lại thế nào?
Đặt tên sheet và tiêu đề cột theo đúng tài liệu, không đổi giữa chừng. Ghi một sheet HuongDan gồm năm dòng: mã sản phẩm đặt thế nào, nhập đơn ở đâu, chốt sổ lúc nào, ai được sửa giá, và liên hệ ai khi lệch. Năm dòng đó rẻ hơn nhiều so với một buổi đào tạo lại.
Tóm lại
Sáu bảng là đủ cho một cửa hàng mỹ phẩm: danh mục, lô hàng, hàng dùng thử, sổ bán, khách hàng, nhân viên. Bốn công thức là đủ cho phần lớn phép tính: SUMIFS, COUNTIFS, phép trừ với TODAY, và XLOOKUP. Phần còn lại là quy trình năm bước cuối ngày và bảng kiểm mười phút mỗi tuần — hai thứ quyết định file có sống được hay không.
Điều đáng nhớ nhất: trong cửa hàng mỹ phẩm, "còn hàng" là câu trả lời chưa đủ. Câu trả lời đúng phải kèm lô và hạn. Giữ được điều đó trong file nghĩa là bạn giữ được khả năng truy xuất khi có chuyện, và giữ được tiền khi hàng gần hạn.
📥 Cửa hàng của bạn đang dùng file Excel nhưng mỗi lần kiểm kê vẫn phải đối chiếu tay giữa tồn và sổ bán? Gửi mô tả ngắn về số mã hàng, số người cùng nhập và việc đang phải làm tay nhiều nhất, để được tư vấn hướng làm gọn nhất trước khi quyết định.
Gửi file phân tích miễn phí →Tác giả: Exceltoapp.vn