Tóm tắt nhanh (TL;DR)
- Lịch trả nợ bằng Excel là file ba lớp: danh sách khoản phải trả có ngày đến hạn, kế hoạch trả theo từng tuần, và bảng dòng tiền để thấy tuần nào âm tiền trước khi âm thật. Thiếu lớp thứ ba thì bạn chỉ đang ghi nợ, chưa quản lý được việc trả.
- File lõi gồm năm bảng: nhà cung cấp, hoá đơn phải trả, lịch trả theo tuần, dòng tiền theo tuần, và thang ưu tiên. Mỗi bảng một khoá riêng, không gộp chung một sheet.
- Có mười tám công thức đánh số từ 1 đến 18, nhưng chỉ bốn cái quyết định: ngày đến hạn, số còn phải trả, số ngày còn lại, số dư cuối tuần.
- Ba mốc pháp lý phải nằm trong file: lãi chậm trả theo thoả thuận nhưng không vượt 20%/năm, mức mặc định 50% của giới hạn đó khi không thoả thuận, và tiền chậm nộp thuế 0,03%/ngày. Riêng hợp đồng giữa hai thương nhân thì theo Điều 306 Luật Thương mại, không mặc nhiên lấy 20%/năm.
- Excel đủ cho một hộ kinh doanh có khoảng 300 hoá đơn mở. Vượt mốc đó, cái thiếu không phải công thức mà là phân quyền, nhắc hạn và lịch sử sửa.

Lịch trả nợ không phải danh sách khoản nợ. Nó là lịch chia số tiền phải trả theo từng tuần, đối chiếu với số tiền thực có trong tuần đó.
Quản lý lịch trả nợ bằng Excel là gì?
Lịch trả nợ bằng Excel là một file trả lời ba câu cùng lúc: tuần này phải trả ai, bao nhiêu, và tiền lấy ở đâu. Nó khác với sổ công nợ ở chỗ sổ công nợ chỉ nói bạn nợ bao nhiêu, còn lịch trả nợ nói bạn sẽ trả bằng đồng tiền nào, vào ngày nào.
Cách làm gọn nhất là tách làm ba lớp. Lớp một là danh sách khoản phải trả, mỗi hoá đơn một dòng, có ngày đến hạn tính sẵn. Lớp hai là kế hoạch trả chia theo tuần, mỗi đợt trả một dòng, nối về hoá đơn bằng mã. Lớp ba là bảng dòng tiền theo tuần, lấy số dư đầu kỳ cộng tiền vào dự kiến trừ tiền ra và trừ tiền trả nợ.

Ba lớp của một file lịch trả nợ: danh sách khoản phải trả, kế hoạch trả theo tuần, và bảng dòng tiền.
Định nghĩa gọn: Lịch trả nợ là bản phân bổ số tiền phải trả theo trục thời gian, đối chiếu với số tiền thực có trong từng tuần. Nó không phải báo cáo kế toán, không phải sổ quỹ, và không thay thế hoá đơn gốc.
Ba lớp này dùng chung một nguyên tắc: mọi con số chỉ được nhập một lần, các con số còn lại do công thức sinh ra. Nếu bạn nhập tay số còn phải trả ở hai chỗ, sớm muộn hai chỗ đó cũng lệch nhau, và bạn sẽ không biết chỗ nào đúng. Cách lập bảng tổng hợp công nợ phải thu phải trả là bước nên làm trước, vì nó cho bạn thấy toàn cảnh hai chiều.
Năm bảng lõi và chỗ dễ sập khi gộp chung
Một file hay sập vì gộp nhiều loại sự việc vào một sheet. Hoá đơn là sự việc phát sinh một lần. Đợt trả là sự việc phát sinh nhiều lần trên cùng một hoá đơn. Tuần là sự việc lặp đều. Ba thứ đó có ba khoá khác nhau, gộp lại là mất khả năng cộng đúng.
Bảng dưới đây là bộ tối thiểu, đủ cho một hộ kinh doanh hoặc một doanh nghiệp nhỏ có 5 đến 10 nhà cung cấp thường xuyên.
📊 Bảng: Năm bảng lõi của file lịch trả nợ
| Bảng | Khoá | Mỗi dòng là gì | Số dòng ước tính |
|---|---|---|---|
| NhaCungCap | MaNCC | Một bên bạn phải trả tiền | 5 đến 30 |
| HoaDonPhaiTra | MaHD | Một hoá đơn hoặc một khoản phải trả | 100 đến 500 |
| LichTra | MaHD cộng Tuan | Một đợt trả dự kiến | 200 đến 800 |
| DongTien | Tuan | Một tuần tiền vào ra | 52 mỗi năm |
| UuTien | MucDo | Một mức ưu tiên khi thiếu tiền | 4 đến 6 |
Hai bảng tra nhỏ đi kèm là Nguong và NguongTien, để công thức không phải viết dấu so sánh. Tôi giải thích cách dùng ở mục công thức.
Bảng NhaCungCap giữ đúng năm cột, không cần hơn.
📊 Bảng: Năm cột của bảng NhaCungCap
| Cột | Kiểu | Ghi chú |
|---|---|---|
| MaNCC | Chữ | Khoá chính, không trùng |
| TenNCC | Chữ | Tên gọi trong hợp đồng |
| Nhom | Chữ | Hàng hoá, vận chuyển, dịch vụ, thuế và phí, vay |
| SoNgayNo | Số | Điều khoản nợ mặc định, ví dụ 30 |
| HanMucNo | Số | Trần dư nợ cho phép, để trống nếu không có |
Chỗ dễ sập thứ nhất: để một hoá đơn trả ba đợt mà chỉ ghi một dòng. Khi đó bạn không có chỗ ghi ngày trả từng đợt, và cột đã trả sẽ bị sửa đè, mất lịch sử.
Chỗ dễ sập thứ hai: dùng lại cột Tuan trong bảng LichTra làm ngày. Tuần là một nhãn dạng 2026-W44, không phải một ngày. Nếu trộn nhãn với ngày, hàm SUMIFS lọc theo tuần sẽ trả về 0 mà không báo lỗi.
Chỗ dễ sập thứ ba: tính tổng nợ bằng cách cộng cả cột còn phải trả của bảng hoá đơn lẫn cột kế hoạch trả của bảng lịch trả. Hai cột đó là cùng một số tiền nhìn từ hai góc. Cộng cả hai là đếm hai lần, và con số phóng đại lên gần gấp đôi. Nếu bạn đang theo dõi riêng từng nhà cung cấp, cách làm gọn hơn nằm ở bài quản lý công nợ nhà cung cấp bằng Excel.
Bảng HoaDonPhaiTra: mười sáu cột quyết định mọi phép tính
Đây là bảng nặng nhất file. Mười sáu cột, nhưng chỉ tám cột là nhập tay, tám cột còn lại do công thức sinh ra. Nhập tay ít thì ít chỗ sai.
📊 Bảng: Mười sáu cột của bảng HoaDonPhaiTra
| Cột | Kiểu | Nhập tay hay công thức | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| MaHD | Chữ | Nhập tay | Khoá chính, không trùng |
| MaNCC | Chữ | Nhập tay | Phải có trong bảng NhaCungCap |
| DienGiai | Chữ | Nhập tay | Hàng gì, đợt nào, ai giao |
| NgayHoaDon | Ngày | Nhập tay | Ngày ghi trên hoá đơn |
| SoNgayNo | Số | Nhập tay | Điều khoản nợ, ví dụ 30 |
| NgayDenHan | Ngày | Công thức 1 | Ngày phải trả |
| SoTien | Số | Nhập tay | Tổng tiền hoá đơn |
| DaTra | Số | Nhập tay | Số đã trả luỹ kế |
| ConLai | Số | Công thức 2 | Số còn phải trả |
| NgayTraDu | Ngày | Nhập tay | Chỉ điền khi đã trả hết |
| SoNgayConLai | Số | Công thức 3 | Số ngày tính từ hôm nay |
| TrangThai | Chữ | Công thức 4 | Bốn trạng thái theo ngưỡng |
| TreNgay | Số | Công thức 5 | Số ngày trễ, rỗng nếu chưa trả hết |
| SoNgayTre | Số | Công thức 6 | Phần trễ dương, không âm |
| CoTre | Số | Công thức 7 | 1 nếu có trễ, 0 nếu không |
| KeHoachLech | Số | Công thức 8 | Chênh giữa kế hoạch trả và tổng tiền hoá đơn |
Cột KeHoachLech là cột ít người nghĩ tới nhưng lại cứu nhiều lần. Nó so tổng các đợt trả (cả đợt đã chuyển lẫn đợt dự kiến) của một hoá đơn với tổng tiền hoá đơn. Lệch khác 0 nghĩa là kế hoạch còn thiếu đợt nào đó, và bạn thấy ngay trước khi nhà cung cấp gọi.
Ví dụ dưới đây là năm hoá đơn của một nhà phân phối nhỏ, chép nguyên vào file để thử. Ngày chốt là 24/10/2026.
📊 Bảng: Ví dụ năm hoá đơn phải trả
| MaHD | MaNCC | DienGiai | NgayHoaDon | SoNgayNo | NgayDenHan | SoTien | DaTra | ConLai |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| HD-2401 | NCC-AnPhat | Ống nhựa và phụ kiện | 05/10/2026 | 30 | 04/11/2026 | 180.000.000 | 60.000.000 | 120.000.000 |
| HD-2402 | NCC-BinhMinh | Bao bì carton | 20/09/2026 | 15 | 05/10/2026 | 96.000.000 | 96.000.000 | 0 |
| HD-2403 | NCC-CuongThinh | Vận chuyển tháng 9 | 30/09/2026 | 20 | 20/10/2026 | 42.000.000 | 0 | 42.000.000 |
| HD-2404 | NCC-DaiLoc | Thiết bị | 12/10/2026 | 45 | 26/11/2026 | 310.000.000 | 100.000.000 | 210.000.000 |
| HD-2405 | NCC-Euro | Bảo trì định kỳ | 18/10/2026 | 10 | 28/10/2026 | 25.000.000 | 0 | 25.000.000 |
Tổng còn phải trả của năm dòng này là 397.000.000 đồng. Trong đó 42.000.000 đồng đã quá hạn bốn ngày, và 25.000.000 đồng đến hạn trong bốn ngày tới. Nếu phần lớn nghĩa vụ của bạn đến từ hợp đồng dài hạn thay vì hoá đơn lẻ, hãy xem cách gắn công nợ theo hợp đồng vào cùng một mối.
Mười tám công thức, đánh số từ 1 đến 18
Cột công thức trong file chỉ nên chứa công thức, không chứa số gõ tay. Nếu bạn dán giá trị vào đúng cột công thức, lần sau sửa cột gốc thì cột đó không còn cập nhật, và không ai phát hiện ra.
📊 Bảng: Mười tám công thức đánh số từ 1 đến 18
| STT | Dùng ở đâu | Công thức |
|---|---|---|
| 1 | HoaDonPhaiTra, cột NgayDenHan | = [@NgayHoaDon] + [@SoNgayNo] |
| 2 | HoaDonPhaiTra, cột ConLai | = [@SoTien] - [@DaTra] |
| 3 | HoaDonPhaiTra, cột SoNgayConLai | = [@NgayDenHan] - TODAY() |
| 4 | HoaDonPhaiTra, cột TrangThai | = IF([@ConLai]=0,"Đã trả đủ",LOOKUP([@SoNgayConLai],Nguong[Nguong],Nguong[TrangThai])) |
| 5 | HoaDonPhaiTra, cột TreNgay | = IF([@NgayTraDu]="","",[@NgayTraDu]-[@NgayDenHan]) |
| 6 | HoaDonPhaiTra, cột SoNgayTre | = IF([@TreNgay]="","",MAX(0,[@TreNgay])) |
| 7 | HoaDonPhaiTra, cột CoTre | = IF([@SoNgayTre]="",0,IF([@SoNgayTre]=0,0,1)) |
| 8 | HoaDonPhaiTra, cột KeHoachLech | = SUMIFS(LichTra[SoTienDuKienTra],LichTra[MaHD],[@MaHD])-[@SoTien] |
| 9 | NhaCungCap, cột TongNo | = SUMIFS(HoaDonPhaiTra[ConLai],HoaDonPhaiTra[MaNCC],[@MaNCC]) |
| 10 | NhaCungCap, cột NoQuaHan | = SUMIFS(HoaDonPhaiTra[ConLai],HoaDonPhaiTra[MaNCC],[@MaNCC],HoaDonPhaiTra[TrangThai],"Quá hạn*") |
| 11 | DongTien, cột TienTraNoDuKien | = SUMIFS(LichTra[SoTienDuKienTra],LichTra[Tuan],[@Tuan],LichTra[TrangThaiDot],"Dự kiến") |
| 12 | DongTien, cột SoDuCuoiKy | = [@SoDuDauKy]+[@TienVaoDuKien]-[@TienRaKhac]-[@TienTraNoDuKien] |
| 13 | DongTien, cột TienCanHuyDong | = MAX(0,-[@SoDuCuoiKy]) |
| 14 | DongTien, cột MucDoCang | = LOOKUP([@SoDuCuoiKy],NguongTien[Nguong],NguongTien[MucDo]) |
| 15 | Ô riêng, ô tuổi nợ bình quân | = SUMPRODUCT(HoaDonPhaiTra[ConLai],TODAY()-HoaDonPhaiTra[NgayHoaDon])/SUM(HoaDonPhaiTra[ConLai]) |
| 16 | Ô riêng, đếm khoản trả trễ | = SUM(HoaDonPhaiTra[CoTre]) |
| 17 | Ô riêng, tổng còn phải trả | = SUM(HoaDonPhaiTra[ConLai]) |
| 18 | Ô riêng, số tiền đến hạn 7 ngày | = SUMIFS(HoaDonPhaiTra[ConLai],HoaDonPhaiTra[TrangThai],"Quá hạn*")+SUMIFS(HoaDonPhaiTra[ConLai],HoaDonPhaiTra[TrangThai],"Trong 7 ngày tới") |
Bốn công thức quan trọng nhất là 1, 2, 3 và 12. Ba cái đầu cho biết món nào sắp đến hạn. Cái thứ tư cho biết tuần đó bạn còn tiền hay không.
Công thức 4 và 14 dùng bảng tra thay cho dấu so sánh. Cách này có lý do: khi ngưỡng nằm trong một bảng, bạn đổi ngưỡng bằng cách sửa một ô, không phải sửa công thức ở hàng trăm dòng. Bảng Nguong có bốn dòng, xếp tăng dần theo số ngày.
📊 Bảng: Bảng tra Nguong — bốn mức trạng thái
| Nguong | TrangThai |
|---|---|
| -99999 | Quá hạn nặng |
| -7 | Quá hạn |
| 0 | Trong 7 ngày tới |
| 8 | Bình thường |
Cách đọc: hàm LOOKUP lấy dòng có số ngưỡng lớn nhất mà vẫn nhỏ hơn hoặc bằng số ngày còn lại. Hoá đơn còn âm 4 ngày rơi vào dòng -7, ra "Quá hạn". Hoá đơn còn âm 20 ngày rơi vào dòng -99999, ra "Quá hạn nặng". Hoá đơn còn 11 ngày rơi vào dòng 8, ra "Bình thường".
Bảng NguongTien dùng cho cột MucDoCang của bảng dòng tiền, ba dòng.
📊 Bảng: Bảng tra NguongTien — ba mức căng thẳng
| Nguong | MucDo | CachXuLy |
|---|---|---|
| -999999999 | Thiếu tiền | Dời lịch hoặc huy động thêm |
| 0 | Sát đáy | Chỉ chi khoản bắt buộc |
| 5000000 | Ổn | Trả đúng lịch |
Một lưu ý nhỏ nhưng hay làm sai: cột SoNgayConLai phải định dạng Số, không định dạng Ngày. Định dạng Ngày sẽ hiện ra một ngày của năm 1900 thay vì số 11, và bạn tưởng công thức sai.
Bảng LichTra: mỗi đợt trả một dòng
Bảng này trả lời câu "trả khi nào", không trả lời "nợ bao nhiêu". Một hoá đơn 120 triệu trả làm hai đợt thì có hai dòng, cùng mã hoá đơn, khác tuần.
📊 Bảng: Sáu cột của bảng LichTra
| Cột | Kiểu | Ghi chú |
|---|---|---|
| MaHD | Chữ | Nối về HoaDonPhaiTra |
| Tuan | Chữ | Nhãn dạng 2026-W44, không phải ngày |
| NgayDuKienTra | Ngày | Ngày dự kiến chuyển tiền |
| SoTienDuKienTra | Số | Số tiền của đợt này |
| TrangThaiDot | Chữ | Dự kiến, đã chuyển, đã dời |
| GhiChu | Chữ | Lý do dời, người xác nhận |
Hai điều kiện để bảng này đáng tin. Thứ nhất, tổng các đợt của một hoá đơn phải bằng tổng tiền hoá đơn, kiểm bằng công thức 8. Thứ hai, cột TrangThaiDot phải được cập nhật trong ngày chuyển tiền, không để cuối tháng làm một lần.
Với ví dụ trên, lịch trả dự kiến như sau.
📊 Bảng: Ví dụ lịch trả dự kiến theo tuần
| MaHD | Tuan | NgayDuKienTra | SoTienDuKienTra | TrangThaiDot |
|---|---|---|---|---|
| HD-2402 | 2026-W39 | 01/10/2026 | 96.000.000 | Đã chuyển |
| HD-2401 | 2026-W42 | 12/10/2026 | 60.000.000 | Đã chuyển |
| HD-2404 | 2026-W42 | 22/10/2026 | 100.000.000 | Đã chuyển |
| HD-2403 | 2026-W44 | 26/10/2026 | 42.000.000 | Dự kiến |
| HD-2405 | 2026-W44 | 27/10/2026 | 25.000.000 | Dự kiến |
| HD-2401 | 2026-W44 | 28/10/2026 | 60.000.000 | Dự kiến |
| HD-2404 | 2026-W46 | 05/11/2026 | 105.000.000 | Dự kiến |
| HD-2401 | 2026-W47 | 18/11/2026 | 60.000.000 | Dự kiến |
| HD-2404 | 2026-W49 | 03/12/2026 | 105.000.000 | Dự kiến |
Kiểm nhanh bằng tay hai hoá đơn. HD-2401 có ba đợt: 60 đã chuyển cộng 60 cộng 60 bằng 180, đúng bằng tổng tiền hoá đơn. HD-2404 có ba đợt: 100 đã chuyển cộng 105 cộng 105 bằng 310, đúng bằng tổng tiền hoá đơn. Nếu một trong hai lệch, cột KeHoachLech sẽ báo khác 0 và bạn sửa ngay trong tuần đó, không đợi tới lúc nhà cung cấp gọi.
Cột TrangThaiDot còn có tác dụng thứ hai: công thức 11 chỉ cộng các đợt mang nhãn "Dự kiến". Nhờ vậy đợt đã chuyển không bị tính vào tiền phải chi của tuần này lần nữa. Nếu bỏ cột đó, bảng dòng tiền sẽ trừ tiền hai lần cho cùng một khoản, và tuần nào cũng thấy âm.
Có một quy tắc bắt buộc khi chuyển tiền: sửa hai chỗ trong cùng một lúc. Tăng cột DaTra của hoá đơn, và đổi TrangThaiDot của đợt đó thành "Đã chuyển". Chỉ sửa một trong hai là hỏng: sửa DaTra mà quên TrangThaiDot thì bảng dòng tiền vẫn coi khoản đó là sắp chi, còn sửa TrangThaiDot mà quên DaTra thì số còn phải trả không giảm và bạn sẽ trả hai lần.
Khi phải dời một đợt, đừng chỉ đổi nhãn thành "Đã dời". Hãy sửa NgayDuKienTra và Tuan sang tuần mới, hoặc thêm một dòng mới, để bảng dòng tiền thấy khoản chi ở đúng tuần nó sẽ xảy ra. Bỏ bước này thì tuần cũ vẫn bị trừ tiền và tuần mới lại không có khoản nào.
Nhãn tuần nên sinh bằng công thức, không nhập tay. Từ một cột ngày, dùng =YEAR(A2)&"-W"&TEXT(ISOWEEKNUM(A2),"00") để ra nhãn dạng 2026-W44. Nhập tay thì sớm muộn cũng có một dòng lệch tuần, và SUMIFS sẽ trả về 0 mà không báo lỗi.

Bảng dòng tiền làm đúng việc của nó: cho bạn thấy tuần âm tiền trước khi âm tiền thật.
Bảng DongTien: thấy tuần âm tiền trước bốn tuần
Đây là lớp hay bị bỏ nhất, và cũng là lớp đáng làm nhất. Bảng hoá đơn cho biết bạn nợ bao nhiêu. Chỉ bảng dòng tiền mới cho biết tuần thứ tư tới bạn âm bao nhiêu.
📊 Bảng: Mười cột của bảng DongTien
| Cột | Kiểu | Ghi chú |
|---|---|---|
| Tuan | Chữ | Trùng nhãn với bảng LichTra |
| NgayBatDau | Ngày | Thứ hai của tuần |
| NgayKetThuc | Ngày | Chủ nhật của tuần |
| SoDuDauKy | Số | Bằng số dư cuối kỳ tuần trước |
| TienVaoDuKien | Số | Tiền khách trả dự kiến, tiền vay, tiền thu khác |
| TienRaKhac | Số | Lương, thuế, tiền nhà, điện nước, vận chuyển |
| TienTraNoDuKien | Số | Lấy từ bảng LichTra theo tuần |
| SoDuCuoiKy | Số | Công thức 12 |
| TienCanHuyDong | Số | Công thức 13 |
| MucDoCang | Chữ | Công thức 14 |
Bảng ví dụ dưới đây cho thấy tuần thứ tư âm 37 triệu, trong khi tuần hiện tại vẫn dương 240 triệu. Đó chính là giá trị của việc lập lịch: bạn có bốn tuần để xoay, không phải bốn ngày.
📊 Bảng: Ví dụ dòng tiền năm tuần
| Tuan | SoDuDauKy | TienVaoDuKien | TienRaKhac | TienTraNoDuKien | SoDuCuoiKy | TienCanHuyDong |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2026-W43 | 180.000.000 | 180.000.000 | 120.000.000 | 0 | 240.000.000 | 0 |
| 2026-W44 | 240.000.000 | 220.000.000 | 130.000.000 | 127.000.000 | 203.000.000 | 0 |
| 2026-W45 | 203.000.000 | 90.000.000 | 145.000.000 | 0 | 148.000.000 | 0 |
| 2026-W46 | 148.000.000 | 150.000.000 | 120.000.000 | 105.000.000 | 73.000.000 | 0 |
| 2026-W47 | 73.000.000 | 80.000.000 | 130.000.000 | 60.000.000 | -37.000.000 | 37.000.000 |
Kiểm lại một dòng bằng tay: tuần 2026-W47 lấy 73 triệu cộng 80 triệu, trừ 130 triệu tiền ra khác, trừ 60 triệu trả nợ, còn âm 37 triệu. Cột TienCanHuyDong dùng MAX(0, phần âm) nên ra đúng 37 triệu, không ra số âm.
Điều quan trọng là cột TienVaoDuKien phải là số thận trọng, không phải số lạc quan. Nếu khách hay trả chậm bảy ngày, hãy dời mọi khoản thu sang tuần sau trong bảng này. Một lịch dòng tiền lạc quan có hại hơn không có lịch, vì nó khiến bạn yên tâm đúng vào lúc cần lo.
Thang ưu tiên: trả ai trước khi tiền chưa đủ
Khi tiền không đủ trả tất cả, câu hỏi không phải "trả cái nào trước cho đẹp sổ" mà "giữ được việc kinh doanh và tránh khoản phạt lớn nhất". Bảng UuTien bốn mức, xếp theo thứ tự này.
📊 Bảng: Thang ưu tiên bốn mức khi thiếu tiền
| MucDo | LoaiKhoan | LyDo | CachXuLy |
|---|---|---|---|
| 1 | Thuế, bảo hiểm, lương | Chậm là phát sinh tiền chậm nộp và mất người | Trả đúng hạn, cắt khoản khác trước |
| 2 | Nhà cung cấp vật tư chính | Hết hàng là dừng bán, mất doanh thu | Trả một phần, xin giữ mức giao hàng |
| 3 | Nhà cung cấp có điều khoản phạt hoặc cắt nguồn | Phạt cộng dồn nhanh hơn lãi | Đàm phán dời lịch bằng văn bản |
| 4 | Khoản không lãi, không phạt | Chậm ít tốn kém nhất | Dời sang tuần sau, báo trước |
Mức 4 không phải "khoản có thể bỏ". Nó vẫn phải trả, chỉ là trả sau. Cái sai hay gặp là đảo thứ tự: trả khoản dễ chịu trước cho đỡ ngại, rồi tới hạn thuế thì thiếu.
Khi phải dời một khoản, hãy ghi lý do vào cột GhiChu của bảng LichTra và đổi TrangThaiDot thành "đã dời". Ba tháng sau, cột đó là thứ duy nhất giúp bạn biết mình đã hứa gì với ai. Với khoản đã quá hạn, cách xử lý theo từng bước nằm ở bài xử lý công nợ quá hạn cho shop.
Ba mốc pháp lý phải nhớ khi lập lịch trả nợ
Lịch trả nợ là công cụ nội bộ, nhưng nó dựa trên nghĩa vụ có thật. Ba mốc dưới đây nên nằm ngay trong file, ở một sheet riêng hoặc một khối ghi chú đầu bảng.
Một, lãi do chậm trả tiền. Bên chậm trả tiền phải trả lãi trên số tiền chậm trả, tương ứng với thời gian chậm. Lãi suất theo thoả thuận của hai bên nhưng không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay. Nếu không có thoả thuận thì áp dụng mức bằng 50% của giới hạn đó, tức 10%/năm tại thời điểm trả nợ. (Nguồn: Bộ luật Dân sự 2015, Điều 357 và Điều 468)
Hệ quả cho file: mỗi hoá đơn nên có cột ghi mức lãi chậm trả đã thoả thuận, hoặc ghi rõ "không thoả thuận". Không ghi thì khi có tranh chấp bạn phải áp mức mặc định, và mức mặc định không phải mức bạn nghĩ.
Riêng hợp đồng mua bán hàng hoá giữa hai bên đều là thương nhân, còn có Điều 306 Luật Thương mại 2005: bên chậm thanh toán phải trả lãi trên số tiền chậm trả theo mức lãi suất nợ quá hạn trung bình trên thị trường của ít nhất ba ngân hàng thương mại tại thời điểm thanh toán, trừ khi có thoả thuận khác. Mức này không mặc nhiên bằng 20%/năm và cũng không mặc nhiên bằng 10%/năm. (Nguồn: Luật Thương mại 2005, Điều 306 và Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP, Điều 11)
Hệ quả cho file: nếu bạn mua bán với doanh nghiệp, hợp đồng nên ghi thẳng mức lãi chậm trả. Ghi rõ thì hai bên biết trước, không ghi thì mỗi bên hiểu một mức.
Hai, tiền chậm nộp thuế. Mức tính tiền chậm nộp là 0,03%/ngày trên số tiền thuế chậm nộp, tính liên tục từ ngày tiếp theo ngày phát sinh tiền chậm nộp. (Nguồn: Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14, khoản 2 Điều 59)
Hệ quả cho file: khoản thuế phải nằm ở mức ưu tiên 1, và nên có một dòng riêng trong bảng LichTra, không gộp vào nhà cung cấp. Gộp vào là chìm mất.
Ba, thứ tự trả khi trả một phần. Khi trả một phần, phải ghi rõ phần đó trừ vào gốc hay vào lãi. Thứ tự này quyết định số còn lại của tháng sau, nên nếu hợp đồng không nói, hãy ghi vào cột GhiChu của đợt trả và xác nhận lại với bên nhận.
Năm chỉ số đọc mỗi tuần, không đọc mỗi tháng
Một file tốt không phải file có nhiều số, mà là file có ít số nhưng đọc đúng nhịp. Năm chỉ số dưới đây đọc vào sáng thứ hai, mất khoảng mười phút.
📊 Bảng: Năm chỉ số đọc mỗi sáng thứ hai
| Chỉ số | Cách tính | Đọc để làm gì |
|---|---|---|
| Tổng còn phải trả | Công thức 17 | Biết quy mô nghĩa vụ hiện tại |
| Đến hạn trong 7 ngày | Công thức 18 | Chuẩn bị tiền cho tuần này |
| Số dư thấp nhất bốn tuần tới | Hàm MIN trên bốn dòng DongTien | Thấy điểm âm sớm nhất |
| Tuổi nợ phải trả bình quân | Công thức 15 | Biết mình đang trả nhanh hay chậm |
| Số khoản đã trả trễ | Công thức 16 | Biết uy tín tín dụng của mình |
Với ví dụ trên, năm chỉ số ra như sau: tổng còn phải trả 397.000.000 đồng, đến hạn trong bảy ngày 67.000.000 đồng, số dư thấp nhất bốn tuần tới âm 37.000.000 đồng, tuổi nợ phải trả bình quân khoảng 15 ngày, và số khoản đã trả trễ là 0 nếu tính từ đầu kỳ.
Tuổi nợ bình quân khoảng 15 ngày là con số đáng chú ý. Nó có nghĩa trung bình mỗi đồng nợ nằm trong sổ 15 ngày. Nếu con số này tăng dần qua các tháng, bạn đang dùng nhà cung cấp làm nguồn vốn, và điều đó chỉ chịu được tới khi một nhà cung cấp dừng giao hàng. Muốn nhìn kỹ hơn phần nợ cũ, báo cáo tuổi nợ bằng Excel chia số nợ thành từng nhóm ngày để biết chỗ nào đang xấu đi.
Bảy lỗi hay gặp khi làm lịch trả nợ bằng Excel
📊 Bảng: Bảy lỗi hay gặp khi làm lịch trả nợ bằng Excel
| Lỗi | Hậu quả | Cách tránh |
|---|---|---|
| Chỉ ghi ngày hoá đơn, không ghi điều khoản nợ | Không tính được ngày đến hạn | Luôn nhập cột SoNgayNo |
| Ghi chung "đã hứa trả" với "đã trả" | Sổ tưởng đã trả, tiền chưa đi | Trả thì mới ghi, hứa thì ghi vào GhiChu |
| Cộng cột ConLai và cột SoTienDuKienTra | Tổng nợ phóng đại gần gấp đôi | Chỉ cộng ConLai cho nghĩa vụ, LichTra chỉ để chia thời gian |
| Để cột số ngày ở định dạng Ngày | Hiện ra ngày năm 1900 | Định dạng Số cho cột SoNgayConLai |
| Không có cột NgayTraDu | Không đo được tỷ lệ trả đúng hạn | Thêm cột, điền khi tất toán |
| Một hoá đơn nhiều đợt nhưng một dòng | Mất lịch sử, sửa đè lên nhau | Mỗi đợt một dòng trong LichTra |
| Bảng dòng tiền bỏ lương, thuế, tiền nhà | Thấy dư giả rồi vỡ ở tuần thứ ba | Đưa đủ mọi khoản ra vào, kể cả khoản nhỏ |
Lỗi thứ ba là lỗi đắt nhất, vì nó không gây lỗi hiển thị. File vẫn mở bình thường, số vẫn ra, chỉ là sai gấp đôi. Cách kiểm rẻ nhất: cộng cột ConLai, so với số dư công nợ phải trả trên bảng cân đối hoặc sổ theo dõi của kế toán. Hai số phải bằng nhau, sai là biết ngay.
Khi nào Excel không còn đủ cho lịch trả nợ
Excel đủ cho tới một mốc khá xa, nhưng không đủ mãi. Năm dấu hiệu dưới đây là lúc cái thiếu không còn là công thức.
📊 Bảng: Năm dấu hiệu Excel không còn đủ
| Dấu hiệu | Vì sao Excel chịu không nổi |
|---|---|
| Từ ba người cùng nhập vào một file | Không có phân quyền, sửa đè nhau, không biết ai sửa dòng nào |
| Trên khoảng 300 hoá đơn mở | File chậm, công thức mảng tính lại lâu, dễ hỏng khi copy |
| Cần nhắc hạn qua điện thoại | Excel không tự gửi thông báo, phải mở file mới biết |
| Cần duyệt chi trước khi chuyển tiền | Không có luồng duyệt, không có log phê duyệt |
| Cần xem lịch khi đi ngoài | Bản trên điện thoại dễ vỡ bố cục, khó nhập |
Điểm chung của năm dấu hiệu này là thiếu kiểm soát, không phải thiếu tính toán. Công thức Excel vẫn đúng. Cái không đúng là ai được sửa, sửa lúc nào, và ai xác nhận. Bài quản lý công nợ cho SME đi sâu hơn vào cách chọn giữa file và phần mềm ở quy mô này.
Với một hộ kinh doanh có một người phụ trách tiền, Excel còn hiệu quả rất lâu, vì kỷ luật thay được phân quyền. Với một doanh nghiệp có kế toán, thủ quỹ và chủ cùng nhìn một file, Excel thường gãy ở chỗ chuyển tiền mà không ai biết ai duyệt.
Câu hỏi thường gặp
Lịch trả nợ khác gì báo cáo tuổi nợ?
Báo cáo tuổi nợ nhìn về quá khứ, phân loại khoản nợ theo số ngày đã trôi qua kể từ ngày hoá đơn. Lịch trả nợ nhìn về tương lai, chia số tiền phải trả theo tuần sẽ chi. Hai báo cáo dùng chung dữ liệu hoá đơn nhưng trả lời hai câu khác nhau.
Có nên ghi cả khoản nợ vay ngân hàng vào cùng bảng không?
Nên, nhưng phải tách nhóm. Khoản vay có lịch trả cố định và có lãi theo dư nợ giảm dần, khác hoàn toàn hoá đơn nhà cung cấp. Cách gọn là thêm một giá trị "Vay" vào cột Nhom của bảng NhaCungCap, và nhập mỗi kỳ trả một dòng trong LichTra.
Nếu nhà cung cấp cho nợ theo quý thì sao?
Vẫn dùng cột SoNgayNo, chỉ khác là nhập 90 thay vì 30. Điều cần thêm là cột ghi mốc chốt quý, vì nhiều thoả thuận tính từ ngày chốt công nợ chứ không từ ngày hoá đơn. Nếu hợp đồng tính từ ngày chốt, hãy nhập NgayHoaDon bằng đúng ngày chốt đó.
Làm sao biết kế hoạch trả của mình có khớp với nghĩa vụ thật?
Dùng công thức 8. Cột KeHoachLech bằng tổng các đợt trả dự kiến trừ số còn phải trả. Khác 0 là lệch. Lọc cột này khác 0 mỗi tuần một lần, sửa ngay, đừng để dồn.
Có cần hạch toán lãi chậm trả vào file không?
Có, nếu bạn đã thoả thuận mức lãi chậm trả. Thêm một dòng trong LichTra với nội dung "lãi chậm trả", số tiền tính theo mức đã thoả thuận. Nếu chưa thoả thuận thì ghi rõ trong file là chưa có, để sau này không phải nhớ lại.
File này có dùng được cho nhiều chi nhánh không?
Được, bằng cách thêm cột MaChiNhanh vào bảng HoaDonPhaiTra và bảng DongTien, rồi lọc theo chi nhánh. Nhưng khi số chi nhánh từ ba trở lên, việc gộp dòng tiền toàn hệ thống bằng công thức thường sai vì mỗi chi nhánh có lịch thu khác nhau. Lúc đó nên tách file theo chi nhánh và một file tổng chỉ để cộng.
Tóm lại
Lịch trả nợ bằng Excel chạy được nếu file có đủ ba lớp: danh sách khoản phải trả với ngày đến hạn tính sẵn, kế hoạch trả chia theo tuần, và bảng dòng tiền để thấy tuần âm tiền trước khi âm thật. Năm bảng lõi và mười tám công thức ở trên xử lý được phần tính toán. Phần còn lại là kỷ luật: nhập trong ngày, không sửa đè lên lịch sử, và đọc năm chỉ số vào mỗi sáng thứ hai.
Nếu bạn đã có file nhưng mỗi lần muốn biết tuần sau có đủ tiền phải mở ba sheet và tự cộng, đó là lúc cấu trúc file đang cản việc. Bạn có thể gửi file hiện tại (đã xoá tên nhà cung cấp và số điện thoại) để được xem cấu trúc và chỉ ra chỗ nào nên giữ, chỗ nào nên chuyển.
📥 Doanh nghiệp bạn đang theo dõi lịch trả nợ bằng một file Excel và muốn biết cấu trúc nào nên giữ, chỗ nào nên chuyển? Gửi file hiện tại (đã xoá tên nhà cung cấp và số điện thoại) để được xem miễn phí.
Gửi file phân tích miễn phí →Tác giả: Exceltoapp.vn